Menopauza nədir? – Əlamətləri, yaş dövrü və idarə olunması
Menopauza qadınlarda reproduktiv dövrün təbii şəkildə başa çatmasıdır. Bu dövrdə yumurtalıqların fəaliyyəti azalır və menstruasiya (aybaşı) tamamilə dayanır. Tibbi olaraq bu vəziyyət Menopauza kimi izah edilir və xəstəlik deyil, fizioloji bir mərhələdir.
Menopauza hansı yaşda başlayır?
Menopauza adətən:
45–55 yaş aralığında başlayır
Orta göstərici: 50 yaş ətrafı
Bəzi qadınlarda daha tez (40 yaşdan əvvəl) və ya daha gec də baş verə bilər. Bu, genetik, həyat tərzi, stress və sağlamlıq vəziyyətindən asılıdır.
Əsas əlamətlər
Menopauza birdən-birə yox, tədricən başlayır. Ən çox rast gəlinən əlamətlər:
1. Aybaşı pozulmaları
Gecikmələr
Qanamanın azalması və ya artması
Tam dayanma
2. Qızışmalar (isti basmalar)
Birdən-birə bədənin istiləşməsi
Üz və sinədə qızartı
Tərləmə
3. Yuxu problemləri
Gecə oyanmalar
Yuxuya getməkdə çətinlik
4. Əhval dəyişiklikləri
Tez əsəbləşmə
Depressiya hissi
Narahatlıq
5. Fiziki dəyişikliklər
Saç tökülməsi
Dəri quruluğu
Çəki artımı
Ağrılar və narahatlıqlar
Menopauza dövründə bəzi qadınlarda:
Qarınaltı yüngül ağrılar
Bel və oynaq ağrıları
Baş ağrıları
Vaginal quruluq və yanma hissi
Bu simptomlar hormon səviyyəsinin azalması ilə bağlıdır.
Səbəblər
Menopauzanın əsas səbəbi:
Estrogen və progesteron hormonlarının azalmasıdır
Yumurtalıqların fəaliyyətinin dayanması
Bu proses təbiidir və hər qadında baş verir.
Çıxış yolları və idarə etmə üsulları
Menopauzanı tam “dayandırmaq” mümkün deyil, amma simptomları yüngülləşdirmək mümkündür:
1. Sağlam qidalanma
Tərəvəz və meyvələr
Kalsiumla zəngin qidalar (süd, qatıq)
Omega-3 (balıq, qoz)
2. Fiziki aktivlik
Gündəlik gəzinti
Yüngül idman və yoga
3. Stressin azaldılması
Nəfəs məşqləri
Meditasiya
Normal yuxu rejimi
4. Həkim nəzarəti
Ginekoloqa müraciət
Lazım olarsa hormon terapiyası
Vitamin və mineral dəstəyi
5. Həyat tərzi dəyişiklikləri
Siqaretdən uzaq durmaq
Kofeini azaltmaq
Çəkini nəzarətdə saxlamaq
Nəticə
Menopauza qadın həyatının təbii mərhələsidir və qorxulu bir vəziyyət deyil. Əsas məsələ orqanizmdə baş verən dəyişiklikləri anlamaq və düzgün idarə etməkdir. Sağlam həyat tərzi və həkim nəzarəti ilə bu dövr daha rahat və problemsiz keçə bilər.